Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin İç Yapısı, Çalışma Düzeni, Görev ve Yetkileri

Yasama organının çalışma düzeni açıklayabilmek.

 • Yasama organının çalışması, bu organın kendisine özgü bir iç yapıya ve çalışmalarını düzenleyen kurallara sahip olmasını gerektirmektedir. Ülkemizde bu iç yapı ve kurallar, kısmen Anayasa kısmen Meclis İçtüzüğü ile düzenlenmiştir.  

Siyasi Parti gruplarına ilişkin düzenlemeleri sıralayabilmek. 

• Siyasi partilerin Meclis çalışmalarına katılmalarını sağlayan siyasi parti gruplarına ilişkin düzenlemeler Anayasa, Siyasi Partiler Kanunu ve Meclis İçtüzüğü’nde yer almaktadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin görev ve yetkilerinin neler olduğu saptayabilmek.

 • 1982 Anayasası bütün temsili rejimlerde olduğu gibi, TBMM’ye kanun yapma, hükümeti denetleme, devlet bütçesini kabul etme ve 87. maddede sayılan diğer yetkileri tanımıştır. Yasama organının temel fonksiyonlarından biri olan kanun yapmaya ilişkin usul kuralları İçtüzükte düzenlenmiştir. Yasama organı tarafından kanun biçiminde yapılmakla birlikte Anayasa değişiklikleri, milletlerarası anlaşmaların uygun bulunması, bütçe ve kesin hesap kanunlarının kabulü bazı özellikler taşımaktadır. TBMM’nin kanun yapmak suretiyle kullandığı diğer yetkileri genel ve özel af ilanına ve kesinleşen ölüm cezalarının yerine getirilmesine karar vermektir.

 Hükümetin denetlenme şekillerinin neler olduğunu belirleyebilmek.

• Yasama organının fonksiyonlarından bir diğeri olan hükümetin denetlenmesi, soru, gensoru, genel görüşme, Meclis araştırması ve Meclis soruşturması adı verilen çeşitli denetim araçları ile gerçekleştirilmektedir. Soru, Bakanlar Kurulu adına, sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılmak üzere Başbakan veya bakanlardan bilgi istemekten ibarettir. Genel görüşme, toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda görüşülmesidir. Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinilmek için yapılan incelemeden ibarettir. Meclis soruşturması, Başbakan veya bakanların görevleriyle ilgili “cezai” sorumluluklarının araştırılmasını sağlayan bir denetim aracıdır. Gensoru ise hükümetin veya bir bakanın siyasal sorumluluğuna yol açabilir, yani onun Meclisçe görevden uzaklaştırılabilmesine imkân verir.