 |
||
Alacak ve Stok Yönetimi
işletmelerde alacakların yönetiminde göz önünde bulundurulacak faktörleri belirleyebilmek. • Alacakların etkin bir şekilde yönetilmesi işletmenin likidite ve kârlılığını da yakından ilgilendirmektedir. işletmelerde alacakların düzeyini bir çok faktör belirlemektedir. Birincisi; kredili satışların toplam satışlara oranıdır. ikincisi ise satışların hacmidir. Alacaklara yapılacak yatırımın düzeyini belirleyen bir diğer faktör de işletmenin kredi ve tahsilat politikasıdır. işletmelerce kredili satış politikaları oluşturulurken dikkate alınması gereken değişkenleri saptayabilmek. • Kredili satışlar işletmenin toplam satışlarının artmasına yardımcı olur. Ancak kredili satışlarda esnekliğin yüksek tutulması, problemli alacakların da artmasına, tahsilatla ilgili maliyetlerin yükselmesine sebep olur. Bu nedenle finans yöneticileri, kredi politikasını belirlerken, satışlardaki artışın işletmenin kârlılığına yapacağı katkı ile getireceği maliyetleri karşılaştırması gerekir. • Kredili satış politikası oluşturulurken, öncelikle kredili satışlara ilişkin genel politika oluşturulmalı, daha sonra kredili satış yapılacak müşterilerde aranılacak nitelikler belirlenmelidir. Kredili satışların vadesi, erken ödemelerde uygulanacak iskonto kredili satış politikasının diğer önemli unsurlarını oluşturmaktadır. işletmelerin ne tür stoklarının olacağı ve stok yönetiminden sağlanabilecek faydaları açıklayabilmek. • Stok yönetiminin temel amacı; işletmenin kârlılığını artırmak için tüm stok maliyetlerini minimuma indirecek stok düzeyini belirlemektir. Genel olarak stoklar hammaddeler, yarı mamüller ve mamüller başlıklarında sınışandırılabilir. Stok yönetiminin önemi stoklara yapılan yatırımın büyüklüğüne bağlıdır. Toplam varlıklar içinde stokların payı işletmeden işletmeye farklılık gösterir. Dolayısıyla stok yönetiminin ve kontrolünün önemi işletmeden işletmeye değişmektedir. işletmelerde etkin stok yönetimi için hangi soruların cevaplandırılması gerektiğini betimleyebilmek. • Etkin bir stok yönetiminde yönetim iki problemi çözmek zorundadır: i) Sipariş Miktarı Problemi, ii) Sipariş Noktası Problemi. • Sipariş miktarı problemi, stokların beklenen kullanım, taşıma ve sipariş maliyetlerini de dikkate alarak optimal(en uygun) sipariş miktarını belirlemeye yöneliktir. Başka bir deyişle, işletmenin ekonomik sipariş miktarı (ESM) belirlenmeye çalışılır. ESM modeli toplam stok maliyetlerini minimize edecek sipariş miktarını bulmaya yönelik çalışmalardır. • Sipariş noktası problemi ise; stokların sipariş edilmesi ile işletmeye teslim edilmesine kadar geçecek zamanda beklenmedik, olağan olmayan stok ihtiyaçları için işletmeler güvenlik (emniyet) stoku bulundururlar. Emniyet stokunun ne kadar olması gerektiği sipariş noktası problemini ortaya çıkarır. Bir başka deyişle, stoklar hangi seviyeye indiğinde sipariş verileceğidir. işletmelerde stokları değerleme tekniklerini açıklayabilmek. • işletmelerde stoklar üzerinde alınması gereken finansal kararlardan birisi de, üretimde kullanılacak olan stokların hangi değerle değerleneceğidir. Uygulamada işletmelerin niteliğine bağlı olarak kullanılan değişik stok değerleme teknikleri şunlardır: • Belirli iş Partilerine Göre Değerleme Yöntemi • Ortalama Maliyet Yöntemleri • ilk Giren ilk Çıkar Yöntemi (FIFO) • Son Giren ilk Çıkar Yöntemi (LIFO) • Standart Maliyet Yöntemi • Piyasa Fiyatı Yöntemi Stok kontrol yöntemlerinin temel amacını ve bu amacın gerçekleştirilmesinde kullanılan teknikleri belirleyebilmek. • Stok kontrol yöntemlerinin temel amacı; işletmelerin ihtiyaç duyduğu malzemeleri, ihtiyaç duyulduğu anda, istenilen miktarda ve optimum sermaye maliyeti ile sağlanmasını gerçekleştirecek stok düzeylerinin belirlenmesidir. Bu amaçla kullanılan çeşitli teknikler aşağıda belirtilmiştir : • Gözle Kontrol Yöntemi • ABC Yöntemi • Sabit Sipariş Süresi Yöntemi • Sabit Sipariş Miktarı Yöntemi • Malzeme ihtiyaç Planlaması (MiP)Yöntemi • Stoksuz Malzeme Yönetim (JIT) Sistemi • Barkod Sistemi. Stok yönetiminde etkinliği artırmada dikkate alınacak ilkeleri açıklayabilmek. • Stok yönetiminde çeşitli stok kalemleri arasında denge sağlanarak, bazı stok kalemlerinde aşırı şişkinliğin önlenmesi; satın alma, üretim ve finansman bölümleri arasında yakın bir işbirliği sağlanması; üretim süresinin kısaltılması ve bu yolla yarı mamül stokunun en düşük seviyeye indirilmesi gibi çeşitli ilkelere özen gösterilmelidir.
|
||