|
• İşletme; çevreden, başkalarından bilgi, para,
işgücü, makine, araç-gereç, hammadde, malzeme gibi
unsurları alarak bunları de¤işim süreci adını
verdiğimiz bir takım faaliyetler sonunda mal ve/veya
hizmetlere dönüştüren bir sistemdir. İşletmeler,
faaliyet konuları ve yaptıkları işler itibariyle;
üretim işletmeleri, ticaret işletmeleri, tarım
işletmeleri, madencilik işletmeleri, inşaat
işletmeleri, eğitim ve sağlık işletmeleri, hizmet
işletmeleri şeklinde ayrıma tabi tutulabilir.
İşletmeler mülkiyet bakımından; özel işletmeler, kamu
işletmeleri ve karma işletmeler şeklinde
sınıflandırılır. İşletmelerin mal ve hizmet üretmek
için yaptıkları işlevler genel olarak; üretim,
pazarlama, finansman ve insan kaynakları işlevleridir.
Bu işlevlerin en iyi şekilde yerine getirilmesi ancak
işletme yönetimi ile olanaklıdır. Yönetim; işletmenin
kuruluş amacına ulaşmak için neyin, kiminle, nerede,
ne zaman ve nasıl yapılacağını gösteren planların
yapılması, hazırlanan planların hayata geçirilmesi
için gereken yapı ve düzenin örgütlenmesi, oluşturulan
yapı ve düzenin harekete geçirilmesini sağlayacak
yürütme faaliyetlerinin yapılması ve yapılan
çalışmaların ve elde edilen sonuçların planlara uygun
olup olmadığının görülerek önleyici, düzeltici,
iyileştirici kontrollerin yapılmasıdır. İşletmenin
varlıkları ve kaynakları nelerdir?
• Varlıklar bir işletmenin var olabilmesi için para,
araç-gereç, malzeme, bina, taşıt aracı, mal gibi
iktisadi değerlerdir. Kaynaklar ise, işletme
sahiplerinin işletmeye koydukları sermaye ve/veya
üçüncü kişilerden sağlanan borçlardır. İşletme
sahiplerinin
varlıklar üzerindeki haklarının parasal ifadesine
sermaye; işletmeye borç veren üçüncü kişilerin
varlıklar üzerindeki haklarının parasal ifadesine de
borçlar adı verilir. Muhasebenin amacı nedir?
• İşletme faaliyetlerinin yürütülmesi ve karlılık ile
likidite hedeflerine ulaşılması için yapılacak
araştırmalar, alınacak kararlar, uygulamaya konulan ve
yapılan çalışmalar ile işletmenin mali durumunun
izlenmesi için yöneticilere, işletme sahiplerine, borç
verenlere, devlete, çalışanlara ve topluma gerekli
olan bilgileri sağlamaktır. Bilgi sağlamak için
muhasebe nasıl işlev görmektedir?
• Muhasebe; işletmenin varlıkları, sermayesi ve
borçları üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade
edilen mali işlemlere ait bilgileri kaydetmek,
sınıflandırmak, özetlemek, analiz etmek ve yorumlamak
suretiyle ilgili kişi ve kurumlara raporlar şeklinde
sunan bir bilgi sistemidir. Buna göre muhasebe, mali
işlemlere ait bilgileri kaydediyor, bu bilgileri
belirli ve anlamlı bir şekilde sınıflandırıyor ve çok
sayıdaki bilgileri raporlar şeklinde özetliyor, ortaya
çıkan raporları, analiz ederek yoruma tabi tutuyor ve
sonuçları ilgililere veriyor. Muhasebe kimlere ne için
bilgi sağlamaktadır?
• Muhasebe; yöneticilere, işletme sahiplerine,
işletmede çalışanlara (sendikalara), borç ve kredi
verenlere, devlete ve topluma bilgi sağlamaktadır.
• Yöneticiler, neyi, ne zaman, nasıl, niçin ve kiminle
yapacaklarını bilmeleri, diğer bir ifadeyle işletmenin
faaliyetlerini planlamak, yürütmek ve kontrol etmek
için; Ortaklar (işletme sahipleri), yöneticinin
başarısını belirlemek, işletmenin ulaştığı mali güç ve
karlılık durumunu bilmek, bunun yanında işletmede
ortak olarak kalıp kalmamak gibi
değişik durumları değerlemek için; Borç Verenler, borç
verip vermeme, verilecek borcu geri alıp, almama
konularında durum değerlendirmesi yapmak için;
İşletmede Çalışanlar (sendikalar), ücretler
görüşmeleri, iş güvenliği konularında değerlemeler
yapmak için; Devlet, işletmelerden alacağı vergiyi ve
ekonomi politikalarını belirlemek için; Toplum,
özellikle sivil toplum örgütleri kanalıyla,
işletmelerin piyasa politikaları, istihdam durumları,
üretim kararları ve buna bağlı olarak fertlerin
geleceği ve refahına, ülkenin ekonomik gidişine
ilişkin değerlendirmeler yapabilmek için muhasebe
bilgilerine
gereksinim duyarlar. Kimler muhasebe mesleğini
yapabilmektedir?
• Ülkemizde muhasebe mesleği "Serbest Muhasebecilik,,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik" adını taşıyan 3568 sayılı yasayla
düzenlenmektedir.
Söz konusu yasaya göre, muhasebe mesleği; Serbest
Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli
Mali Müşavir olarak üç gruba ayrılmaktadır. Ülkemizde
yasada belirtilen koşulları yerine getiren ve
belirtilen ünvanları almış bulunan kişiler ancak
muhasebe mesleğini yapabilmektedirler. |