İşletme veya Stratejik İş Birimlerinin İzleyebilecekleri Stratejik Alternatif Türleri

Örgüt kültürü konusunu tanımlamak ve tanımak.

 Örgüt kültürü, örgütsel davranış disiplini içinde 1980'lerden sonra en çok konuşulan ve tartışılan konulardan birini oluşturmaktadır. Ouchi, Peters ve Waterman ve diğer yazarların çalışmaları bu konunun önemini daha da arttırmış, ayrıca örgüt kültürünün başarı üzerindeki etkileri ortaya çıkınca bu konu pratik olarak yöneticilerin de ilgi odağı haline gelmiştir. Kültür konusunda kesin ve herkesin paylaştığı bir tanıma ulaşmak çok zordur. Buna rağmen örgüt kültürünü birtakım değerlerden oluşan, olduğu gibi benimsenen, çalışanlar tarafından paylaşılan ve onlar tarafından geliştirilmiş bir kavram olarak tanımlamak mümkündür. Bu konuyla tarih içerisinde önce antropologlar ilgilenmiş ancak, daha sonra hem sosyologlar, hem sosyal psikologlar ve ekonomistler tarafından ele alınmıştır.

 Örgüt kültürünün fonksiyonlarını kavramak.

 Örgüt kültürünün beş önemli fonksiyonu vardır. Bunlar: Örgütü diğer örgütlerden ayıran sınırlayıcı bir rolünün olmasıdır. ikincisi, örgüt üyeleri için bir kimlik oluşturmasıdır. Üçüncüsü çalışan bireylerin örgüte daha çok bağlanmasını ve özveride bulunmalarını arttırıcı rolüdür. Dördüncüsü örgüt üyeleri arasındaki dayanışmayı arttırması, beşinci ve sonuncu görevi ise örgüt üyeleri için bir kontrol mekanizması olarak fonksiyon görmesidir.

 Parsons, Ouchi, Peter ve Waterman'ın temel kuramlarını açıklamak.

 Örgüt kültürünü tek bir model içersinde ele almak çok zor olduğu için bu konuda geliştirilen üç yaygın modeli yansıtmaya çalıştık. Bunlardan birincisi Amerikalı ünlü sosyolog T.Parsons tarafından ortaya atılan “AGIL” modelidir. Bu model dört İngilizce sözcüğün baş harşerinin yan yana getirilmesiyle tanımlanır. Burada bu modelin ingilizce adını Türkçeleştirmeden kullandık. Bunun nedeni de yazarın kullandığı isme bağlı kalmak içindir. Bu modelde Parsons'ın kullandığı dört kavram uyum, amaca ulaşma, bütünleşme ve meşruluk adlarını taşır. Daha güncel iki yaklaşım ise Ouchi ve Peters ve Waterman tarafından geliştirilmişlerdir. Bilindiği gibi Japon bilim adamı Ouchi Z teorisinin yaratıcısıdır. Kendisi tipik Japon işletmeleri, Z modeli Amerikan işletmeleri ve tipik Amerikan işletmelerini karşılaştırarak aralarındaki kültürel farklılıkları vurgulamıştır. Peters ve Waterman ise başarılı Amerikan şirketleri üzerinde yaptıkları araştırmada bu şirketlerin başarılarının nedenini araştırmışlar ve bunu sekiz önemli nedene bağlamışlardır. Bu sekiz faktör ayrıca bu başarılı şirketlerin temel kültürel özelliklerinin bir parçasıdırlar. Bu sekiz faktör; eylemden yana olmak, müşteriye yakın olmak, özerklik ve girişimcilik, insanlar aracılığıyla verimlilik, işin içinde olmak ve değerlerle yönetmek, en iyi becerilen işe bağlı kalmak, yalın biçim, az kurmay ve gevşek ve sıkı yapı özelliklerinin bir arada bulunmasıdır.

 Baskın kültür, kuvvetli ve zayıf kültür ve alt kültür kavramlarını tanımlamak.

 Büyük işletmelerde örgütün baskın bir kültürü olduğu gibi bunun altında alt kültürlerde yer alır. Baskın kültür, örgüt üyelerinin çoğunluğu tarafından paylaşılan temel değerler ve kültürdür. Alt kültür ise, örgüt içerisindeki çalışanların karşılaştıkları sorunları, durumları ve deneyimleri ifade eder. Alt kültürler, genelde bölümlerin birbirinden coğrafi olarak ayrılması nedeniyle ortaya çıkarlar. Kuvvetli kültür ise örgütün temel değerlerinin çoğunlukla paylaşılması ve kabulüdür. Bir anlamda baskın kültürün yaygınlaşmasıdır. Zayıf kültür ise kültürün örgüt içindeki yaygınlığının olmaması veya alt kültürlerin

daha baskın olmasını ifade eder.

 Örgüt kültürünün nasıl yaratıldığını ve devamlılığının nasıl sağlandığını açıklamak.

 Örgüt kültürünün ortaya çıkmasında üç önemli faktör bulunmaktadır.

Bunlar;

 • Örgütün kurucuları ve yaratıcıları

• Örgütün çevre ile olan etkileşimi ve deneyimi

• Örgüt üyelerinin ve grupların kendi aralarında kurmuş oldukları etkileşimdir.

 Üç temel nokta kültürün varlığını sürdürmesinde önem taşır. Bunlar; iş gören seçimi, üst yöneticilerin tutum ve davranışları ve örgütsel toplumsallaşmadır. Örgüt kültürünün kazanılmasında en önemli süreç örgütsel toplumsallaşmadır. Bir toplumda yaşayan bireyler toplum içinde geçerli olan kültürü nasıl kazanıyorlarsa, örgüt içersinde çalışan insanlar da örgütün değerlerini veya kültürünü benimseyerek toplumsallaşmaktadırlar. Bu da üç aşamalı olarak gerçekleşmektedir. Bu aşamalar, örgüte girmeden önceki durum, örgütle karşılaşma, uyum veya değişim basamaklarıdır. Örgütsel kültür belirli norm ve değerlerin bir araya getirilip belirli biçimlerde ifadesiyle mümkündür. işte örgüt kültürünü ifade eden belirli elementler vardır. Bunlar; seromoniler, tören veya ayinler, hikayeler, mitler, kahramanlar, süperstarlar, sembol ve kullanılan dildir.