Polisin Yetkileri: Temel Kavramlar

Genel olarak yetki kavramını açıklamak.

• Yetki, kanun, tüzük ve yönetmeliklerin idari makam ve organlara verdiği karar alabilme ve uygulayabilme gücü ve yeteneğidir. Yetkinin kaynağı, anayasa, kanun ve yürürlükte bulunan mevzuattır. Yetkili olmak, etkili ve sorumlu olmak, yetkisiz olmak ise, eli kolu bağlı, güçsüz ve etkisiz olmak demektir.Yetkinin özelliklerini ve sorumluluk ile ilişkisini açıklamak.

• Yetkinin kaynağı kanundur. Yetki, yalnız bir hak değil, aynı zamanda bir sorumluluktur. Yetki, kamu yararı için kullanılır, kişisel çıkar için kullanılamaz. Yetki bağlayıcıdır. Yetki devredilebilir.

• Yetki ile sorumluluk arasında yakın bir ilişki söz konusudur. Yetkili olmak aynı zamanda görevli ve sorumlu olmak demektir. Sorumluluk kavramı iki şekilde anlaşılmaktadır. Bunlardan biri, görev veya yapmakla yükümlü olmak anlamında, diğeri de, bir yetkiyi kullanmanın sonucundan mesul olma veya hesap verme anlamındadır. Polisin yetkilerini ve sınırlarını sıralamak.

• Polisin yetkilerini iki ana kümede toplamak mümkündür.Bunlardan birincisini suç önleme görevini yerine getirebilmesi sahip olduğu önleyici yetkiler oluşturmaktadır. Bunlar PVSK’da belirtilmiş olup, devriye gezme, istihbarat faaliyetinde bulunma ve önleme amaçlı yakalama olarak sıralanabilir. Bu yetkilerin kullanılabilmesi için henüz suçun işlenmemiş olması gerekir. Polisin sahip olduğu yetkilerden ikici kümeyi adli yetkiler oluşturmaktadır. Bunlar, olay yeri incelemesi, bilgi alma, kimlik sorma, iletişimi dinleme, gizli izleme, arama, el koyma, yakalama ve ifade alma gibi suç sonrası veya işlenmekte olan bir suç sırasında kullanılan adli yetkiler yetkilerdir.

• Hukuk devletinde polis yetkileri, polis devletinde olduğu gibi sınırsız değildir. Diğer kamu görevlileri gibi polisin yetkilerini kötüye kullanmasını önlemek üzere başta anayasa ve diğer kaynaklar tarafından sınırlandırılmıştır.