Olay Yeri İnceleme ve Bilgi Alma Yetkisi

Bir suç işlenmesi sonrası kolluğun yapması gereken bir an önce olay yerine intikal etmek ve durumdan Cumhuriyet savcısını en kısa zamanda haberdar etmektir. Olay yerinde elde edilecek deliller suçun aydınlatılmasında önemli bir rol oynayacaktır. Suçun soruşturmasında kolluk görevlileri savcının verdiği emirleri yerine getirmek zorundadır.

Cumhuriyet savcıları emirlerini yazılı, acele hallerde de sözlü verir. Olay yeri incelemesinde izlenecek yöntemi açıklamak.

• Olay yerinde ilk yapılması gereken, çevre güvenliğinin sağlanmasıdır. Daha sonra, olay yerinin krokisi ve fotoğrafı çekilecek ve ilk inceleme başlatılacaktır. Olay yerinde etkili bir inceleme için iş bölümü yapılmalıdır. Olay yerindeki eşyaların cinsi, bulunduğu yer ve aralarındaki mesafe gibi bir çok bilgi olay yerinde incelemeyi yapan görevlice kayıt edilmelidir. Suçun faili olay yerinden ayrılmamış ise o kişi koruma altına alınır ve daha sonra da yakalanarak en kısa zamanda en yakın gözaltı birimine götürülür.

• Olay yerinde inceleme yapan kolluğun, kendisinin araştırma yapmasını kasten ihlal eden, yetkisi dahilinde aldığı tedbirlere aykırı davranan, karşı koyan veya verdiği emre itaatsizlik eden kişileri, 24 saati geçmemek üzere, işlemler sonuçlanana kadar, yakalama yetkisi vardır.

• Olay yeri incelemesi yapan görevlilerin hukuken neyin ne kadar delil değeri olduğunu bilmesi ve ona göre delil toplama işlemine yön vermesi gerekir. Bilgi almanın tanımını, şartlarını ve izlenecek yöntemi açıklamak.

• Bilgi alma, suçu kim, neden, nasıl işledi ve fail nerede sorularının cevabının alınmasını sağlar. Bilgi alma, bir suçun tespiti veya aydınlatılmasına yönelik olarak, henüz suç işleme şüphesi altında bulunmayan kişi, tanık veya mağdurun dinlenmesini ifade eder.

• PVSK m.15, kolluğun bilgi alma yetkisinin hukuki dayanağını teşkil etmektedir. Bu maddeye göre kolluk bilgi almak amacıyla herkesi karakola veya gözaltına çağırabilir ve çağrılan kişiler PVSK tüzüğünün 16’ıncı maddesine göre bu davete uymak zorundadır. Bu davete uymayanları, kolluk PVSK m.17 gereği yakalayarak zorla götürebilir.

• Bilgi alma işlemi bir ifade alma işlemi değildir. Bu nedenle, alınan bilgilerin kayıt edildiği tutanağın adı “ifade tutanağı” değil “bilgi alma” tutanağı olmalıdır. Bilgisine müracaat edilen kişiler, suçun aydınlatılması için kolluğa bilgi verme noktasında hukuki

değil ahlaki bir yükümlülük altındadır.

• Kolluk görevlisinin temel amacı olayla ilgili olabildiğince ayrıntılı bilgi alabilmektir. Bilgi kaynaklarından en ideali suçu işlenirken veya suçluyu kaçarken gören tanıktır. Kolluk görevlisi, kesinlikle kendi kişiliğini ve temsil ettiği gücü ön plana çıkararak karşısındakine göre üstün bir kişi olduğu havası vermemelidir. Bilgi almada seçilen ortam da alınan bilginin miktarını ve kalitesini belirlemede önemlidir.

• Bilgi veren kişi, bilgi verirken ihbar veya şikayette bulunarak suçsuz olduğunu bildiği bir kimseye bir suç isnat edemeyeceği gibi herhangi bir kimse aleyhine herhangi bir suçun maddi eser ve delillerini uyduramaz.