Para, Faiz Oranları ve Finansal Sistem

Finansal sistem içinde, genel kabul gören bir ödeme aracı, değer ölçme birimi ve tasarruf aracı gibi fonksiyonlar üstlenen paranın rolü büyüktür.Para bütün varlıklar içinde en likit olan varlıktır. Bir varlığın kısa sürede ve fazla değer kaybına uğramadan paraya dönüştürülebilme kolaylığı likidite gücünü gösterir.Ekonomilerde herhangi bir dönemde toplam para miktarı toplam para arzını verir. Para arzı zaman içinde sürekli olarak değişiklik göstermekle birlikte, mal gibi yok olmaz.Dolaşımdaki nakit para, bankalardaki vadesiz mevduat ve Merkez Bankasındaki bankalar mevduatı, en dar anlamda para miktarını verir.En dar anlamdaki para miktarına vadeli mevduatların ilave edilmesiyle geniş para miktarı hesaplanır. En geniş para miktarı ise geniş para miktarına bankalardaki resmi mevduat ile Merkez Bankasındaki diğer mevduatların ilave edilmesiyle bulunur.Paranın satın alma gücünü ifade eden paranın değeri, zamanla değişebilmektedir.Bu değişiklikler fiyat endeksleriyle takip edilebilir.Paranın kullanımı karşılığında ödenen fiyata faiz denir. Finansal sistemde çok sayıda faiz oranı vardır. Çeşitli finansal varlıkların riski farklı olacağından farklı faiz oranlarının olması doğaldır. Yalnızca hükümetlerin kısa vadeli menkul kıymetlerinin riski sıfırdır. Enflasyonun olmadığı

durumlarda hükümetlerin çıkarmış oldukları menkul kıymetlerin faiz oranı reel ya da risksiz faiz oranıdır. Bu oran finansal piyasalardaki diğer finansal varlıkların faiz oranlarının belirlenmesinde temel oluşturur.Risksiz faiz oranları zaman içinde değişiklik göstermektedir. Risksiz faiz oranlarının düzeyinin nasıl belirlendiği konusunda, reel faiz teorisi,parasal faiz teorisi ve ödünç verilebilir fonlar teorisi olmak üzere başlıca üç teoriden söz edilebilir.