 |
||
Menkul kıymet borsaları, kote ettirilmiş tahvil ve hisse senetlerinin alım ve satım işlemlerinin yapıldığı kapalı piyasa yerleridir. Aracı kurumları,alım ve satım için verilen emirler, borsa yönetimi ve hepsinin üzerinde Sermaye Piyasası Kurulu'nunu denetim ve gözetimi ile sermaye piyasasının en iyi işlediği yer olarak kabul edilen menkul kıymet borsalarının en önemli fonksiyonu, borsaya kote ettirilmiş (borsada işlem gören) finansal varlıklar için devamlı piyasa yaratmalarıdır. Menkul kıymet borsalarının ikinci fonksiyonu ise kote edilmiş hisse senetleri ve tahviller için doğru fiyatın oluşmasını sağlamaktır. 1487'de Anvers'te kurulan ilk menkul kıymetler borsasını, 16. yüzyılda ve daha sonraları Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde kurulan borsalar izlemiştir.Dünyanın önde gelen borsalarından olan New York Borsası'nın kuruluş tarihi ise 17 Mayıs 1792'dir. Ülkemizde ilk borsa "Dersaadet Borsası" adı ile 1866 yılında İstanbul'da kurulmuştur. Çeşitli aşamalardan geçen borsamız 1984 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile yeniden düzenlenmiş ve 1986 yılı başından itibaren çalışmalarına başlamıştır.İMKB, Borsa Genel Kurulu, Yönetim Kurulu, Denetim Kurulu, Komiteler,Borsa Başkanı ile başkanlığa bağlı başkanlık teşkilatından oluşur.Genel Kurul, borsa üyelerinden (Türkiye'de faaliyette bulunan yatırım ve kalkınma bankaları, ticaret bankaları ile borsada aracılık yapma yetkisi bulunan aracı kurumlar) oluşur. Yönetim Kurulu, bir başkan ve dört üyeden teşekkül eder. Denetleme Kurulu, borsa üyeleri arasından veya dışarıdan seçilen iki üyeden meydana gelmektedir. Borsada bir başkan ve iki üyeden oluşan Kotasyon, Disiplin ve Uyuşmazlık Komiteleri oluşturulmuştur.Borsada alım-satımlar yalnızca borsa üyesi aracı kurumlar aracılığı ile yapılır. Yatırımcılar aracı kuruma verecekleri emirler ile isteklerini gerçekleştirirler. Bu emirlere "Müşteri Emri" denilir ve "Limitle Emir" ve "Serbest Emir" olmak üzere farklılık gösterir. Müşteri tarafından verilen müşteri emrinin uygulamaya konulmak üzere aracı kurum tarafından seans içinde borsa bilgisayar sistemine girildiğinde müşteri emri "Borsa Emri"ne dönüşmüş olur.Bir finansal varlığın borsada işlem görebilmesi için borsa kotuna alınmış olması gerekir. Menkul kıymetlerini borsaya kote ettirmek isteyen işletmeler gerekli belgeleri bir dilekçe ile birlikte Borsa Yönetimi'ne vermesi gerekir. Borsa Yönetimi bu bilgileri değerlendirerek, olumlu ya da olumsuz cevabını bildirir. Menkul kıymetlerin borsa kotuna alınmasını ya da çıkarılmasını gerektiren koşullar Borsa Yönetimi tarafından belirlenmiştir.Ülkemizde faaliyet gösteren menkul kıymet borsalarının denetimi Bakanlık ve SPK denetçilerince yapılır.
|
||