|
Enerji Sektörü
Enerji, yenilenebilir ve yenilenmeyen enerji olarak ikiye ayrılır.
Yenilenmeyen kaynaklar arasında petrol, doğalgaz, kömür, linyit ve
nükleer enerji sayılabilir. Yenilenebilir enerji kaynakları ise,
yakacak odun, hidrolik, rüzgar, güneş, jeotermal, gel-git ile
biyogazdır.Enerji sektörü, elektrik enerjisi dahil, kömür, petrol,
doğalgaz, odun, hayvan ve bitki artıkları gibi bütün enerji
kaynaklarını kapsamaktadır. Geleneksel enerji kaynaklarının tükenme
eğilimine girdiği, enerji fiyatlarının arttığı, enerji kullanımından
kaynaklanan çevre sorunlarının büyüdüğü bir dönemde enerji
planlaması, özellikle enerji kaynakları kıt, ithal kaynaklara
bağımlı, yetersiz döviz kaynaklarına sahip ülkeler için bir
zorunluluktur.Türkiye'de enerji üretim ve tüketim değerleri son kırk
yılda hızla gelişen ve büyüyen ekonomiyle birlikte önemli artışlar
göstermiştir. Üretim, büyük ölçüde kamu kuruluşları tarafından
gerçekleştirilmiştir. Üretimin talebi karşılamadığı enerji türleri,
ithalat yoluyla sağlanarak tüketiciye sunulmuştur.Türkiye, enerji
üretimi bakımından dışa bağımlı bir ülkedir. Türkiye'de oluşan
enerji talebi, günümüzde ortalama %50 oranında dış kaynak kullanımı
ile karşılanmaktadır.Türkiye'de enerji tüketiminde taşkömürü,
linyit, petrol, doğalgaz, hidrolik ve jeotermal enerji, odun, hayvan
ve bitki artıkları gibi birincil enerji kaynakları ile güneş
enerjisi kullanılmaktadır. Elektrik enerjisi ve kok ise,ikincil
enerji kaynağı olarak değerlendirilmektedir. Birincil enerji
tüketiminde son yıllarda linyit, doğalgaz ve güneş enerjisinde bir
artış gözlenmiş,taşkömürü ve petrol tüketiminde ise azalma
olmuştur.Türkiye'de birincil enerji ihtiyaçlarının tamamen yurtiçi
üretimde karşılanması mümkün olmamış, zaman içinde ithalatla
karşılanan kısım oran olarak yükselmiştir. Türkiye'de petrol,
doğalgaz, linyit, asfaltit, taşkömürü, hidrolik, jeotermal, odun,
hayvan ve bitki artıkları ile güneş enerjisi gibi birincil enerji
kaynakları ile elektrik enerjisi, kok, briket ve havagazı gibi
ikincil enerji kaynakları üretilmektedir.Türkiye'de elektrik
enerjisi ihtiyacı, büyük ölçüde kamu tarafından sağlanmaktadır.Son
yıllarda elektrik enerjisi kurulu güç kapasitesi açısından hidrolik
kaynakların kapasitesinde önemli artışlar olmuştur. Bunda, GAP
çerçevesinde devreye giren hidroelektrik santrallerin büyük payı
vardır.Güneydoğu Anadolu Projesi'nin, Türkiye'nin enerji üretiminde
çok önemli bir yeri vardır. GAP tamamlandığında, Fırat ve Dicle
nehirleri üzerinde kurulmuş tesislerle, Türkiye'nin toplam su
potansiyelinin %28'i kontrol altına alınacaktır.
|