Katma Değer Vergisi

Katma Değer Vergisi harcamalar üzerinden alınan en modern vergidir. Bu vergi her üretim ve satış aşamasında yaratılan katma değer üzerinden hesaplandığından ve maliyet içerisine girmediğinden vergi mükerrerliğine yol açmamaktadır. Türk Katma Değer Vergisi Kanununa göre ticari, sınai, zirai ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler, her türlü mal ve hizmet ithalatı ve özellik arzeden bir kısım faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler vergi konusu içerisine alınmıştır. Verginin mükellefi mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar ve ithalatta mal ve hizmet ithal edenlerdir. Kanunda ihracat, deniz, hava ve demiryolu araçlarının yurtiçi üretim, bakım ve onarımı, uluslararası taşıma hizmetleri, bir kısım ithalat ve bazı sosyal ve askeri amaçlı teslimler vergiden istisna edilmiştir. Ayrıca bazı uluslararası kuruluş mensuplarına ve karşılıklı olmak şartıyla yabancı ülke diplomatlarına muafiyet tanınmıştır. Katma Değer Vergisinin matrahı, genel olarak mal teslimi ve hizmet ifası karşılığında alınan bedeldir. Kanunda ayrıca bir kısım mal ve hizmet teslimleri için özel matrah şekilleri düzenlenmiştir. Katma Değer Vergisi gerçek usule göre tespit edilmektedir. Katma Değer Vergisinin genel nisbeti %10'dur. Temel gıda maddelerinde ve tarım ürünlerinde Bakanlar kurulu bir nisbeti %1'e kadar indirmeye ve dört katına kadar arttırmaya yetkilidir. Bakanlar Kurulu yetkisini kullanarak temel gıda maddeleri ile gazete, dergi, kitap teslimlerinde %8, bazı tarım ürünlerinde %1'e indirilmiş, diğer malların vergi oranını ise %18'e çıkarmıştır. Lüks malların vergi oranı %26 olarak belirlenmiştir. Türk Katma değer Vergisi genelde "gelir tipidir". Bakanlar Kurulu kararıyla bazı sektörler veya mal grupları itibariyle özelde "tüketim tipine" dönüşmektedir.