Vergi Hukukunun Kaynakları

 

Vergi hukukunun kaynakları nelerdir?

 • Diğer hukuk dallarında olduğu gibi vergi hukukunun da; yasama, yürütme ve yargı organları tarafından çıkartılan kaynakları vardır.

 • Yasama organı tarafından çıkartılan kaynaklar; Anayasa, vergi kanunları, uluslararası vergi anlaşmaları dır. Verginin anayasal bir müessese olması dolayısıyla, Anayasa, bu hukuk dalının en önemli kaynağını meydana getirir. Kanunsuz vergi olmaması nedeniyle  de, vergi kanunları, bu hukuk dalının diğer bir önemli kaynağını meydana getirir. Türk vergi sistemi içinde; gelirler üzerinden alınan vergilerle ilgili olarak, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları, servet ve servet transferiyle ilgili olarak, Emlak, Motorlu Taşıtlar, Veraset ve intikal Vergisi Kanunlarıyla taşıt alım vergisini düzenleyen Finansman Kanunu

ve harcama vergileriyle ilgili olarak da, Katma Değer ve Özel Tüketim Vergisi Kanunları yer almaktadır. Bunlar dışında harçlar, resim ve diğer vergileri düzenleyen bazı kanunlar da vergi sistemi içinde yer almaktadır.

 • Yürütme organı tarafından çıkartılan ve vergi hukukunun kaynaklarını meydana getiren düzenlemeler; kanun hükmünde kararnameler, Bakanlar Kurulu kararları, tüzükler, yönetmelikler ve genel tebliğler ile muktezalar genel yazılardır.

 • Vergi hukukunun yargı organınca ortaya konan kaynakları ise, Anayasa Mahkemesi kararları, Danıştay içtihadı birleştirme kararları ve diğer yargı kararlarıdır.

 • Doktrin ile örf ve adet ise geniş bir uygulama alanı bulamayan vergi hukuku kaynaklarıdır.

 Vergi kanunlarının yer, zaman ve anlam bakımından uygulanması sırasında göz önünde tutulması gereken ilkeler nelerdir?

 • Vergi kanunlarının da, diğer kanunlarda olduğu gibi; yer zaman ve anlam bakımından uygulanması önem arz etmektedir. Özellikle uluslararası ilişkilerin arttığı günümüzde, vergi kanunlarının uygulanması bazı zorluklar doğurmaktadır. Son zamanlarda vergi kanunlarının çok sık değişmesi, aynı şekilde bu kanunların zaman bakımından da uygulanmasında bir takım istikrarsızlıklar yaratmaktadır. Vergi hukukunun yeni yeni gelişen bir hukuk dalı olması anlam bakımından uygulanmasını daha da güç hale getirmektedir. Yani vergi hukukunun uygulanmasını (yorumunu) önemli bir hale getirmektedir.

 • Bilindiği üzere vergi hukukunun anlam bakımından uygulanması, yani yorumu, son zamanlarda kanuni açıdan önemli gelişmeler göstermektedir. Özellikle ekonomik yorum, bu yönde atılmış önemli bir adımdır. Ekonomik yaşamın dinamikliği de, vergi kanunlarının sadece lafzı yorum yapılarak arzu edilen sonuçlara ulaşmayı zorlayacağa benzemektedir. Ancak, bugüne kadar, vergi uyuşmazlıklarını çözmeye yetkili yargı kuruluşları, özellikle vergi idaresi, vergi kanunilerini sadece lafzı bakımdan yorumlanmışlardır. Oysaki yapılması gereken esas yorum, amaçsal yorum olmalıdır.