 |
||
Genel olarak hukukta kişi ve ehliyet kavramları ne anlama gelir ve bunlara ilişkin esaslar nelerdir? • Hukuki anlamda kişilik, haklara sahip olma ve borç yüklenme anlamına gelir. Kişiler, gerçek ve tüzel olmak üzere ikiye ayrılır. • Kişinin ehliyeti denilince hak ehliyeti ve hakları kullanma ehliyeti (fiil ehliyeti) akla gelir. Hak ehliyeti,yani hak sahibi olma yeteneği için kişi olmanın dışında bir şart aranmaz. Diğer bir deyişle, herkes hak ehliyetine sahiptir. Ancak, sahip olunan hakların kullanılabilmesi için bazı özelliklere sahip olmak gerekir. Vergi mükellefi olmak ne demektir? Vergi mükellefi olmak bakımından kişi ve ehliyet kavramlarının özel bir anlamı var mıdır? • Mükellef, üzerine vergi borcu terettüp eden gerçek veya tüzel kişidir. Vergi hukukunda mükellef olabilmek için medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olmak yeterlidir. Bu kavramı, geniş bir şekilde anlamak gerekir. Yani, gerçek ve tüzel kişiler vergi mükellefi olabileceği gibi, Türk tabiiyetinde veya yabancı tabiiyette olanlar da vergi mükellefi olabilirler. • Kişiler tarafından yapılan bir iş dolayısıyla mükellef olunabilmesi için bu işin hukuka aykırı bir iş olup olmaması da önemli değildir. Yani hukuka aykırı olarak yapılan işlerden elde edilen kazançlar nedeniyle de vergi mükellefi olunabilir. • Kimlerin vergi mükellefi oldukları, ilgili kanunlarda belirtilmiştir. Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmayanlar ile tüzel kişilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef olmaları halinde, bunlara düşen ödevler; kanuni temsilciler, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler veya bunların kanuni temsilcileri tarafından yerine getirilir. Vergi hukukunda vergi sorumlusu ve sorumluluğa ilişkin düzenlemeler nelerdir? • Vergi sorumluları, yani yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmek zorunda olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar. Ancak, vergi sorumluları, ödemiş oldukları vergileri,rücu ederek, asıl mükelleften alabilirler. Ancak vergi sorumlularının, ödemiş oldukları cezalar için rücu hakları bulunmamaktadır. • Küçük ve kısıtlıların vergi mükellefi veya sorumlusu olmaları halinde, bunlara düşen ödevler, kanuni temsilciler tarafından yerine getirilir. Kanuni temsilciler, üzerlerine düşen ödevleri yerine getirmedikleri taktirde, mükelleften alınamayan vergi ve cezalar için, yukarıda belirtilmiş olan hususlar geçerlidir. Ancak bu husus, parasal vergi cezaları için geçerli olup hürriyeti bağlayıcı cezaları kapsamamaktadır. • Tüzel kişilere ait vergileme ile ilgili ödevlerin yerine getirilmemesi dolayısıyla salınan vergi ve kesilen vergi cezaları, esas olarak, tüzel kişilerin mal varlığından alınır. Tüzel kişilerin mal varlığından alınamayan vergi ve parasal vergi cezaları, kanuni temsilcilerden alınır. • Buraya kadar sözü edilen sorumluluk halleri , müşterek sorumluluktur. Ancak vergi hukukunda, bazı hallerde müteselsil sorumluluk halleri de kabul edilmiştir. • Vergi hukukunda ilke olarak, vergi borcunun nakli kabul edilmemiştir. Ancak istisnai bazı hallerde, vergi borcunun nakli mümkün olabilmektedir.
|
||